17 sygnałów, że Twoje dziecko może mieć trudności sensoryczne

Zdarza się, że dziecko nie lubi hałasu. Albo nie przepada za placem zabaw. Albo je tylko trzy konkretne potrawy. Rodzice często traktują to jako „dziwactwo”, „widzimisię” albo etap, który „trzeba przeczekać”. Tymczasem to może być coś więcej – sygnał, że układ nerwowy Twojego dziecka ma trudność z przetwarzaniem bodźców.

W tej części cyklu przyjrzymy się konkretnym objawom, które mogą świadczyć o zaburzeniach integracji sensorycznej. Nie są to diagnozy. To drogowskazy – wskazówki, które mówią: „zatrzymaj się i przyjrzyj uważniej”.

Ciało dziecka opowiada historię. Wystarczy je usłyszeć.

Układ sensoryczny wpływa na to, jak dziecko czuje swoje ciało, jak odbiera świat, jak porusza się i jak reaguje emocjonalnie. Trudności w przetwarzaniu bodźców mogą dotyczyć jednego zmysłu, kilku naraz, a nawet wszystkich systemów sensorycznych. I nie zawsze są oczywiste.

Poniżej znajdziesz 17 sygnałów ostrzegawczych, pogrupowanych tematycznie:

RUCH I KOORDYNACJA

Często się potyka, przewraca, wpada na meble lub inne osoby – jakby nie kontrolowało swojego ciała w przestrzeni.
Nie lubi placów zabaw – unika wspinania, huśtania, zjeżdżania. Czasem mówi, że „się boi”, innym razem po prostu stoi z boku.
Nie umie jeździć na rowerku biegowym, hulajnodze, deskorolce – trudność z równowagą lub planowaniem ruchu.
Ma problemy z koordynacją ruchów – np. nie potrafi naśladować prostych sekwencji ruchowych, łapać piłki, tańczyć w rytm.

CZUCIE CIAŁA I POSTAWA

5. Nie potrafi siedzieć prosto przy stole – „przelewa się”, podpiera, opiera głowę na rękach.
6. Nie umie samodzielnie ubrać się lub zapiąć guzików, suwaka – trudność z planowaniem sekwencji ruchów lub z czuciem palców.
7. Nie czuje, że coś mu wypada z rąk lub że siada krzywo – słaba propriocepcja, czyli czucie głębokie.

DOTYK I UBÓR

8. Nie lubi czesania, mycia głowy, obcinania paznokci – nadwrażliwość na dotyk.
9. Nie znosi metek, szwów, rajstop, niektórych materiałów – intensywnie odbiera bodźce, które dla innych są neutralne.
10. Chodzi boso nawet zimą lub przeciwnie – nie znosi chodzić bez skarpetek – problem z interpretacją bodźców dotykowych.

ZMYSŁY I OTOCZENIE

11. Zatyka uszy przy odkurzaczu, suszarce, dzwonku do drzwi – nadwrażliwość słuchowa.
12. Wybiera tylko kilka potraw, unika wszystkiego, co „dziwnie pachnie” lub „dziwnie wygląda” – wybiórczość sensoryczna w zakresie smaku, węchu i wzroku.
13. Ma trudności w skupieniu się w głośnym, ruchliwym miejscu – jego układ nerwowy nie radzi sobie z filtrowaniem bodźców.

EMOCJE I ZACHOWANIE

14. Łatwo się denerwuje, wpada w histerię lub agresję, gdy coś pójdzie nie po jego myśli – to może być reakcja przeciążonego układu nerwowego.
15. Wydaje się „naładowane ruchem” – skacze, biega, kręci się bez końca, nie potrafi usiedzieć – poszukuje bodźców przedsionkowych lub proprioceptywnych.
16. Unika zabaw ruchowych lub manualnych, „nie lubi rysować” – może nie lubić, bo mu trudno.
17. Często się wycofuje, zamyka w sobie, odcina od otoczenia – czasem układ nerwowy wybiera ucieczkę zamiast walki.

Co robić, jeśli rozpoznajesz te sygnały u swojego dziecka?

Po pierwsze: nie panikuj.
Po drugie: nie ignoruj.

Wiele dzieci z trudnościami sensorycznymi to dzieci wrażliwe, błyskotliwe, pełne potencjału – ale ich układ nerwowy potrzebuje pomocy, żeby porządkować świat. A bez tej pomocy dziecięcy świat staje się trudny, a czasem wręcz zagrażający.

Konsultacja z terapeutą integracji sensorycznej pomoże zrozumieć, co tak naprawdę dzieje się z dzieckiem – czy problem leży w nadwrażliwości, niedowrażliwości, zaburzeniach modulacji, czy planowania ruchu. I co najważniejsze – pokaże jak wspierać dziecko na co dzień, również w domu.

Co dalej?

W części trzeciej tego cyklu przyjrzymy się konkretnym ćwiczeniom i zabawom wspierającym integrację sensoryczną w domu – nie trzeba mieć sali SI, by codziennie wspierać układ nerwowy dziecka. Potrzebna jest tylko uważność, odrobina czasu… i trochę poduszek!

Masz pytania, wątpliwości, chcesz umówić się na konsultację?

Domisiowa Chatka to miejsce, w którym dzieci odzyskują pewność siebie w ruchu i relacji ze światem. Zapraszamy – razem poszukamy rozwiązań, które naprawdę działają.