(Z cyklu: Dziecko mnie niepokoi)
„Ma już ponad dwa lata, a wciąż moje dziecko chodzi na palcach. Na chwilę staje na całych stopach, ale za moment znowu wspina się i biega, jakby był na czubkach palców. Zaczynam się martwić – czy to coś poważnego?”
To jedno z najczęstszych pytań, jakie słyszę.
I bardzo dobrze, że je zadajesz.
Bo choć nie każde dziecko, które chodzi na palcach, ma problemy z rozwojem, to jednak zawsze warto przyjrzeć się, dlaczego tak się dzieje.
Co może oznaczać chodzenie na palcach?
W pierwszym roku życia dzieci często eksperymentują z ruchem. Przechodzą przez różne etapy: raczkowanie, wstawanie, chodzenie na szerokich nogach, czasem też na palcach.
To normalne – ale tylko przez chwilę.
Jeśli dziecko po 2. roku życia nadal regularnie chodzi na palcach, może to być sygnał, że jego ciało lub układ nerwowy potrzebuje wsparcia.
Co może za tym stać?
– Nadwrażliwość dotykowa – dziecko nie lubi, gdy jego stopy dotykają podłoża. Czuje wtedy dyskomfort albo wręcz ból.
– Zaburzone napięcie mięśniowe – mięśnie nóg mogą być zbyt napięte lub zbyt słabe, przez co maluch woli chodzić na palcach, żeby „utrzymać się” w pionie.
– Potrzeba bodźców – dziecko może chodzić na palcach, żeby dostarczyć sobie silnych wrażeń z ciała, bo jego układ nerwowy tego potrzebuje.
– Nawyki ruchowe – jeśli długo chodziło na palcach, ciało przyzwyczaiło się do tego wzorca.
– Inne trudności rozwojowe – czasem chodzenie na palcach występuje razem z opóźnioną mową, brakiem koncentracji lub trudnościami w kontakcie z otoczeniem.
Czy to coś poważnego?
Nie musi. Ale warto sprawdzić.
Nie chodzi o to, żeby od razu się martwić.
Chodzi o to, żeby zadać pytanie: „Z czego to wynika?”
Bo jeśli ciało dziecka wybiera chodzenie na palcach, to coś mu w tym pomaga – a my możemy pomóc znaleźć lepsze rozwiązanie.
Jak możesz wspierać dziecko?
– Obserwuj – kiedy dziecko chodzi na palcach? Zawsze? Tylko boso? W stresie?
– Nie zmuszaj do chodzenia na całych stopach – to nie działa. Lepiej zrozumieć, co stoi za tym ruchem.
– Zaproponuj ruch i zabawy sensoryczne – chodzenie po różnych powierzchniach, zabawy boso, turlanie się, skakanie – wszystko to wspiera ciało.
– Nie oceniaj, tylko wspieraj – dziecko nie chodzi tak „dla zabawy”. Ono próbuje sobie poradzić.
– Skonsultuj się z fizjoterapeutą lub terapeutą integracji sensorycznej – jeśli nie jesteś pewna, zapytaj. Lepiej dowiedzieć się wcześniej, że wszystko jest dobrze, niż czekać, aż trudność się pogłębi.
Co robimy w Domisiowej Chatce?
Jeśli zgłasza się do nas rodzic z takim pytaniem, najpierw spokojnie przyglądam się ciału dziecka. Jak się porusza? Jak stawia stopy? Czy ma napięcie w nogach? Jak reaguje na dotyk?
Czasem wystarczy drobna zmiana w zabawie albo pielęgnacji, żeby wszystko wróciło na swoje miejsce.
A jeśli potrzeba więcej – pracujemy spokojnie, krok po kroku.
Jeśli widzę, że warto włączyć też terapeutę SI – mamy w zespole bardzo dobrą specjalistkę, z ogromnym wyczuciem i cierpliwością.
Zaufaj sobie
Jeśli coś Cię niepokoi – to znaczy, że jesteś uważną mamą, tatą, opiekunem.
Nie musisz znać się na fizjoterapii. Wystarczy, że widzisz i pytasz.
A ja jestem tu, żeby odpowiedzieć.
