„Ma już trzy lata, a nadal ssie kciuka – szczególnie gdy się denerwuje albo zasypia. Próbujemy tłumaczyć, zachęcać do innych sposobów, ale on i tak wraca do tego. Czy powinniśmy się martwić?”

To bardzo ważna obserwacja.
I choć ssanie palca może wydawać się „niewinnym nawykiem”, to u starszego dziecka może oznaczać coś więcej.
Nie chodzi o to, żeby się bać. Chodzi o to, żeby zrozumieć: dlaczego dziecko tego potrzebuje?

Skąd się bierze ssanie kciuka?

To jeden z pierwszych odruchów – dziecko ssie kciuk i inne palce jeszcze w brzuchu mamy.
Po urodzeniu ssanie uspokaja, pomaga zasnąć, daje poczucie bezpieczeństwa.
To naturalne – szczególnie w pierwszym roku życia.

Ale jeśli dziecko ma już 2, 3 lub więcej lat i nadal regularnie ssie kciuka, zwłaszcza w ciągu dnia, może to być sposób radzenia sobie z czymś trudnym.

Co może oznaczać ssanie palca u starszego dziecka?

– Potrzebę wyciszenia – ssanie daje dziecku spokój, pomaga zasnąć, złapać równowagę.
– Problemy z napięciem w buzi (ustach, języku, policzkach) – dziecko „pracuje” mięśniami, bo potrzebuje ich więcej stymulować.
– Zachowany odruch ssania – który powinien już zniknąć, ale nadal działa i kieruje zachowaniem.
– Zaburzenia czucia (np. niedowrażliwość) – dziecko potrzebuje mocnych bodźców, żeby czuć swoje ciało.
– Sposób radzenia sobie ze stresem, nudą, niepewnością – niektóre dzieci zamiast mówić: „boję się” albo „jest mi trudno” – wkładają palec do buzi. To ich „bezpieczny kąt”.

Czy trzeba z tym coś robić?

Tak – ale nie przez zakazy i zawstydzanie.
Dziecko nie robi tego złośliwie. Ono naprawdę tego potrzebuje.
Naszym zadaniem jest pomóc mu znaleźć inny sposób, który też da mu ulgę, ale nie wpłynie negatywnie na rozwój.

Bo niestety – jeśli ssanie palca trwa długo, może: – wpływać na zgryz,
– opóźniać rozwój mowy,
– utrwalać oddychanie przez usta,
– przeszkadzać w relacjach z rówieśnikami.

Co możesz zrobić?

– Zauważ, kiedy dziecko ssie kciuka – przed snem? W stresie? Gdy jest znudzone?
– Zaproponuj coś zamiast – gryzak, miękką zabawkę, piłeczkę do ściskania.
– Zadbaj o ruch i zabawy sensoryczne – masażyki, turlanie, huśtanie – to wszystko reguluje układ nerwowy.
– Nie zawstydzaj – mówienie „to brzydko wygląda” nic nie zmieni. Dziecko poczuje się tylko gorsze – a nadal będzie ssało kciuk.
– Porozmawiaj z terapeutą – w Domisiowej Chatce przyglądam się temu szerzej: jak dziecko się porusza, jak mówi, jak czuje swoje ciało.
Jeśli trzeba, zapraszam też do współpracy naszą logopedkę albo terapeutkę SI – mamy w zespole naprawdę dobre specjalistki, które patrzą uważnie i z troską.